...
HomePosts Tagged "Kashmir"

Kashmir Tag

“ಲೋಚನ”ದ ಕೆಲವೊಂದು ಮಹತ್ತ್ವಪೂರ್ಣಸಂಗತಿಗಳು ಆನಂದವರ್ಧನನು ತಾನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಧ್ವನಿತತ್ತ್ವದ ಮೂರು ಸ್ತರಗಳಾದ ವಸ್ತು, ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ರಸಧ್ವನಿಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಸ್ಫುಟವಾದ ತರ-ತಮವಿವೇಕವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಕಂಠೋಕ್ತವಾಗಿ ಸಾರಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅಭಿನವಗುಪ್ತನು ಧ್ವನಿಕಾರನ ಹೃದಯಜ್ಞನಾಗಿ ನಡಸಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಮುದಾವಹ. ಈ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯತಃ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮವು ಧ್ವನಿಯೆಂದು ಧ್ವನ್ಯಾಲೋಕದ ಮೊದಲಿಗೆ ಒಕ್ಕಣೆಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ವಸ್ತುತಃ ರಸವೇ ಕಾವ್ಯದ ಆತ್ಮವೆಂಬ ಪರಮಾರ್ಥವು ಉನ್ಮೀಲಿತವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ವಸ್ತ್ವಲಂಕಾರಧ್ವನಿಗಳು ಬಲುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾವ್ಯವೊಂದರ ರಚನಾಸ್ತರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಕೊಳ್ಳುವ ಚಮತ್ಕಾರ ಹಾಗೂ

Read More

ಸಕಲಶಾಸ್ತ್ರಸಮನ್ವಯಸೌರಭಂ ನಿಖಿಲಚಾರುಕಲಾರುಚಿರಂ ಚಿರಮ್ | ಅಭಿನವಾರ್ಥನಿಬೋಧನವಿಭ್ರಮಂ ತ್ವಭಿನವಂ ಪ್ರಣತೋऽಸ್ಮಿ ಸುಮೋಪಮಮ್ || ಪ್ರವೇಶಿಕೆ ಮಹಾಮಾಹೇಶ್ವರ ಅಭಿನಗುಪ್ತನು ಭಾರತೀಯಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಕೊಡುಗೆ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ, ಸರ್ವದಾ ವಿದ್ವನ್ಮಾನಿತ ಮತ್ತು ಸಹೃದಯಶಿರೋಧಾರ್ಯ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇಂದು ಉಪಲಬ್ಧವಿರುವ ಆತನ “ಅಭಿನವಭಾರತೀ” ಹಾಗೂ “ಧ್ವನ್ಯಾಲೋಕಲೋಚನ”ಗಳು ಯಾವುದೇ ದೇಶ-ಕಾಲಗಳ ಕಲಾಸೌಂದರ್ಯಜಿಜ್ಞಾಸುಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯಾಲಂಬನಗಳು. ಈತನು ಕಲಾಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಸ್ವತಂತ್ರಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸದಿದ್ದರೂ ಭರತ ಮತ್ತು ಆನಂದವರ್ಧನರ ಮೇರುಕೃತಿಗಳಾದ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಧ್ವನ್ಯಾಲೋಕಗಳ ಸ್ವೋಪಜ್ಞವ್ಯಾಖ್ಯಾಗಳಿಂದಲೇ ಶಾಶ್ವತಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಗಿಂತ ಮುನ್ನ ಈ

Read More

Alam ativistareṇa. Let us delve right in. नन्वाश्रयस्थितिरियं तव कालकूट केनोत्तरोत्तरविशिष्टपदोपदिष्टा । प्रागर्णवस्य हृदये वृषलक्ष्मणोऽथ कण्ठेऽधुना वससि वाचि पुनः खलानाम् ॥ O Kālakūṭa poison, who taught you to ascend to newer, better heights? First you were submerged deep in the ocean, Then you rose to live in Śiva's throat And now you’re everywhere, in the words

Read More

Literature has for its aim the creation of rasa, the aesthetic experience; it does not admit any other purpose. Bhaṭṭanāyaka stated this point blank – kāvye rasayitā sarvo na boddhā na niyogabhāk, ‘Literature offers enjoyment to every reader; as far as it is concerned, there exists neither an instructor nor

Read More

यद्वक्रेण पथा प्रयासि सततं यद्वासि विद्वन्मन- श्चौरी यच्च करोषि पूर्वसुकविप्रौढिप्रथोत्पुंसनम् । तस्माद्भारति सद्भिरत्रभवती तीक्ष्णेति संभाविता तूर्णं पार्श्वममुष्य पार्थिवमणेरभ्येहि शुद्ध्यर्थिनी ॥ Once, there lived a poet who resolved to not compose verses on petty issues, and do it only in praise of Shiva. This poet Mankha (also known as Mankhaka or Mankhuka), hailing from Pravarapura

Read More

बिंदुद्वन्द्वतरङ्गिताग्रसरणिः कर्ता शिरोर्बिन्दुकं कर्मेति क्रमशिक्षितान्वयकला ये केऽपि तेभ्योऽञ्जलिः । ये तु ग्रन्थसहस्रशाणकषणत्रुट्यत्कलङ्कैर्गिरां उल्लासैः कवयन्ति बिल्हणकविस्तेष्वेव संनह्यति ॥ We have seen that Bilhana, the great poet from Kashmir, travelled the entire country. He visited many places like Vidharbha, Malava and Vanga, and finally came to Kalyanakataka in Karnataka, which was then ruled

Read More

भट्टिर्नष्टो भारविश्चापि नष्टो भिक्षुर्नष्टो भीमसेनोऽपि नष्टः । भुक्कुण्डोऽहं भूपतिस्त्वं हि राजन् भम्भावल्यामन्तकस्संनिविष्टः ॥ In the last story we saw how Bilhana, the great poet who lived in the 11th century, fell in love with a princess. This story gives us an account of how, lost in love, he was about to lose his life. The

Read More

निरर्थकं जन्मगतं नलिन्या यया न दृष्टं तुहिनांशुबिम्बम् । उत्पत्तिरिन्दोरपि निष्फलैव कृता विनिद्रा नलिनी न येन ॥ Once, in the Pravarapura district of Kashmir, there lived a couple: Jyeshthakalasha and Nagaradevi. They had a son named Bilhana, who grew up to be a poet par excellence. Wanting to showcase his talents, Bilhana toured the entire country.

Read More

काले माषं सस्ये मासं वदति शकासं यस्य सकाशम् | उष्ट्रे लुम्पति षं वा रं वा तस्मै दत्ता विकटनितम्बा ॥ kaale maasham sasye maasam vadati shakaasam yasya sakaasham | ushtre lumpati sham vaa ram vaa tasmai dattaa vikatanitambaa || From time immemorial in India, Kashmir has been the subject of Sarasvati’s choicest, unbridled blessings.

Read More